Wellington, część druga

Ostatnie kilka dni naszej wspaniałej podróży do Nowej Zelandii spędziliśmy w stolicy oraz po drugiej stronie zatoki w miasteczku Petone, które może się poszczycić fascynującą historią – o czym więcej nieco dalej.

W Wellington było jeszcze wiele ciekawych miejsc do odwiedzenia, więc w środę rano (6 marca) wskoczyliśmy w pociąg w Tawa. Tym razem z dworca ruszyliśmy wzdłuż wybrzeża w kierunku Muzeum Narodowego Te Papa. Okolice portu są świetne zagospodarowane, na estakadach znajdują się restauracje i inne budynki, a duże stare magazyny portowe przerobione są na hale sportowe.

Zauważyłem na przykład boiska do piłki nożnej i ściankę wspinaczkową. W wielu miejscach można zejść po drabinkach do wody, często też przy drabinkach dryfują platformy ułatwiając dostęp. Widzieliśmy wielu ludzi pływających między różnymi miejscami nabrzeża, na odcinku pomiędzy muzeum miasta Wellington i muzeum narodowym Te Papa. Niektórzy wellingtończycy najwyraźniej lubią pływać w zatoce, w ramach rozruchu w trakcie lunchu, a spore fale im nie straszne.

Graffiti na statku, a w tle hala sportowa

Wstąpiliśmy na chwilę do Galerii Sztuki Wellington (City Gallery Wellington) przy Civic Square, gdzie mieliśmy okazję zapoznać się ze świetną wystawą poświęconą zespołowi From Scratch. Można było zobaczyć dziwaczne instrumenty stworzone przez tych eksperymentalnych nowozelandzkich muzyków (na niektórych można było nawet spróbować zagrać!), posłuchać ich muzyki, a także zastanowić się nad właściwościami dźwięku skacząc po kamieniach różnego typu (co produkowało różne dźwięki). Cała wystawa pozwalała odwiedzającym chociaż nieco zrozumieć inspiracje i proces twórczy zespołu From Scratch.

Instrument zaprojektowany przez eksperymentalny zespół From Scratch

Po wyjściu z galerii, przyszedł czas na przerwę – wypiłem kolejną wyśmienitą wellingtońską kawę i zjedliśmy odświeżające lody na nabrzeżu patrząc na pływaków i zatokę. Pogoda była świetna, ale czuć było nadchodzącą zmianę – wiatr się wzmagał. Do tej pory nie było mi dane poczuć słynnego wellingtońskiego wiatru, ale w ciągu następnych dwóch dni miałem tą przyjemność 🙂

Naszym głównym celem w środę (poza wieczornym piwkiem i spotkaniem z Jasmine i innymi znajomymi) była wizyta w muzeum narodowym Nowej Zelandii – Te Papa. Budynek muzeum jest zbudowany przy wykorzystaniu technologii „izolacji fundamentów” (base isolation). Ta technologia nowozelandzkiego autorstwa pozwala temu pięknemu budynkowi wytrzymać nawet bardzo silne trzesięnia ziemi. Specjalnie zaprojektowane podziemne pomieszczenie, niedaleko od głównego wejścia do muzeum, pozwala przyglądnąć się izolatorom i poczytać o tej technologii.

Izolator, chroniący przed trzęsieniami ziemi

Muzeum narodowe składa się z wielu wystaw, i trudno jest zobaczyć wszystko w jeden dzień. My postanowiliśmy wybrać trzy wystawy, zaczynając od specjalnej ekspozycji poświęconej historii kampanii Gallipoli, pod tytułem „Gallipoli: The Scale of Our War”.

Tragiczna w skutkach bitwa o Gallipoli, w Turcji w trakcie Pierwszej Wojny Światowej, jest miejscem gdzie wielu nowozelandczyków cierpiało i straciło życie, ale także miejscem gdzie nowozelandzki naród pokazał swoją siłę i determinację. Połwysep Gallipoli strzeże wejścia do morza Marmara, i dalej do Istambułu i morza Czarnego, i wg planu aliantów (a dokładnie Winstona Churchilla), inwazja i przejęcie kontroli nad tym rejonem miało spowodować pokonanie Imperium Ottomańskiego (sprzymierzonego z Niemcami i Imperium Austro-Węgierskim). Plan ten się nie udał, a tysiące żołnierzy dywizji Anzac (Australia New Zealand Army Corp), którzy wylądowali w bardzo trudnym terenie na plaży otoczonej stromymi wzgórzami (miejsce dziś znane jako Anzac Cove), musiało tu wytrzymać 8 miesięcy pod ciągłym ostrzałem w trakcie beznadziejnej walki z przeważającymi liczebnie wojskami tureckimi. Ewakuacja po 8 miesiącach udowodniła że inwazja była złym pomysłem. Wylądowali tam głównie młodzi ludzie w kwiecie życia, którzy zostawili w domu swoje rodziny, nadzieje na przyszłość i wszystko co kochali. Wielu zostało w Gallipoli na zawsze.

Scena z Gallipoli, na ścianie jednego z pomieszczeń

Ekspozycja była wprost niesamowita – zaryzykuję wręcz stwierdzenie, że nigdy nie widziałem tak fenomenalnie przygotowanej ekspozycji muzealnej na temat wojny. Studio Weta, które pracowało nad efektami specjalnymi do filmu Władca Pierścieni, przygotowało na potrzeby tej ekspozycji osiem hiper-realistycznych modeli żołnierzy. Każdy z tych modeli został przygotowany na podstawie zdjęć i opisów prawdziwych osób, które walczyły w kampanii Gallipoli. Modele były 2-3x większe niż normalny ludzki rozmiar, a przedstawieni żołnierze wyglądali jak żywi.

Zwłaszcza ich twarze były wyśmienicie oddane – oczy się im świeciły i wydawały się mokre, na czole wyraźnie widać było pot, a włosy i zarost były jak prawdziwe. Nigdy nie widziałem tak realistycznych modeli ludzi.

Pomieszczenia z modelami żołnierzy były przyciemnione i wszystkie światła były skierowane na tragicznych bohaterów tej historii. Na ścianach co jakiś czas wyświetlały się cytaty i zdjęcia z wojny, a z głośników dochodziły odgłosy pola bitwy i wywiady z żołnierzami. Każda z osób przedstawionych za pomocą modeli miała swoją historię do opowiedzenia, za pomocą interaktywnych monitorów można było poczytać o każdym z nich.

Lekarz polowy w zadumie nad ciałem poległego żołnierza

Reszta wystawy składała się z rekwizytów, map, modeli pola bitwy, filmów, zdjęć i innych materiałów archiwalnych. Autorzy ekspozycji w bardzo pomysłowy sposób przenieśli widza na plaże Gallipoli – czapki z głów dla nich. Niestety wystawa ta jest tylko tymczasowa, ale polecam ją bardzo gorąco jeśli zdążycie się załapać.

Kwiat maku jest symbolem pamięci o poległych żołnierzach

Po przeżyciach związanych z ekspozycją „Gallipoli: Skala naszej wojny”, udaliśmy się do sekcji poświęconej kulturze i tradycji Māori. Duże i kolorowe wharenui, łączące symbolikę i style różnych plemion, dominowało w pierwszym pomieszczeniu.

Bardzo podobał mi się główny motyw w sklepieniu, bohater Māui i jego czterej bracia próbujący spowolnić Słońce. Wg mitologii maoryskiej, Māui jest odpowiedzialny za spowolnienie Słońca i wskutek tego heroicznego aktu, za podarowanie ludzkości dnia o dopowiedniej długości – pozwalającej na rozwój życia i cywilizacji. Znajdował się tu też ogromny kamień pounamu, podarowany muzeum przez jedno z plemion.

W dalszej części ekspozycji, nie wolno było robić zdjęć. Prezentowane tam skarby kultury maoryskiej, wypożyczone są muzeum przez różne plemiona. Rekwizyty uważane są za święte i w ramach szacunku ich właściciele proszą o nie robienie zdjęć. Tradycyjne panele tukutuku, wspaniałe rzeźby z drewna, biżuteria z pounamu, broń z kości wieloryba, kajak z drewna kauri, odzienie przędzone z liści lnu, a także reprodukcje najważniejszych budynków wchodzących w skład marae, wypełniały duże pomieszczenie zajmujące większość piętra. Część ekspozycji była również poświęcona fascynującej kulturze Moriori z wysp Chatham (będących częścią Nowej Zelandii). Moriori to zupełnia osobna grupa etniczna, kulturalnie różna od maoryskiej. Jednym z ich najsłynniejszych form sztuki są tak zwane dendroglify, płaskorzeźby wydrążone w korze i pniach żywych drzew. Do dzisiaj można te niezwykłe obrazy oglądać, jeśli Was stać na drogi bilet lotniczy na wyspy Chatham (półtorej godziny lotu z Auckland, około 700 km na wschód od wyspy północnej).

Ostatnią ekspozycją na której spędziliśmy więcej czasu w muzeum Te Papa, była część poświęcona Traktatowi Waitangi. Moment podpisania traktatu w 1840, jest uważany za moment narodzin nowożytnej Nowej Zelandii.

Obecnie traktat jest uważany za kontrowersyjny, i rząd Nowej Zelandii do dzisiaj rozpatruje roszczenia i ustala wynagrodzenia dla rodzin i plemion maoryskich, które uważają że zostały źle potraktowane przez traktat. Dokument ten został podpisany przez oficerów marynarki brytyjskiej i funkcjonariuszy brytyjskiego imperium, oraz kilkuset wodzów plemion maoryskich. Niestety tłumaczenie traktaku z języka angielskiego na język Māori, który przed przybyciem europejczyków nie miał nawet wersji piśmiennej, miało błędy wskutek fundamentalnych rożnic w rozumieniu znaczenia słów takich jak „rząd”, „państwo” oraz „suwerenność”. Muzeum otwarcie i w pełni przedstawia charakter i konsekwencje nieporozumień powstałych wskutek błędów w tłumaczeniu, co mi się bardzo podoba.

Jedna z oryginalnych kopii traktatu, podpisana przez wodzów Māori

Po wyjściu z muzeum, pogoda się całkiem zmieniła. Jak za zamachem magicznej różdżki, niebieskie niebo i Słońce zniknęły, a przybył mocny typowo wellingtoński wiatr i chmury. Ostatnie dwa dni pobytu w Nowej Zelandii i Wellington, miały od teraz być już pochmurne. Dobrze się złożyło, bo i tak musieliśmy się pakować i zrobić ostatnie zakupy, zwłaszcza w ostatni pełny dzień przed wyjazdem (piątek). Na pogodę nie możemy narzekać – do tej pory mieliśmy praktycznie cztery tygodnie Słońca i temperatur ponad 24 stopnie, dochodzących czasami nawet do 32 stopni. Wieczorem w środę, po wizycie w muzeum, spotkaliśmy się ze znajomymi Sary – jej przyjaciółką Jasmine która nam towarzyszyła kilka tygodni wcześniej w Whanganui, oraz jej ekipą. Obiad zjedliśmy w knajpie Aunty Mena’s – polecam, pyszne curry i dobre ceny. Po jedzeniu poszliśmy na jedno do Third Eye, oraz na kilka więcej do Heyday. 🙂 Pierwsze miejsce to pub browaru rzemieślniczego Tuatara (którego główną siedzibę w Paraparaumu odwiedziliśmy trzy tygodnie wcześniej), a drugie to mini-browar o tej samej nazwie. APA i IPA obu tych marek były wyśmienite. 🙂 Próbowałem też niefiltrowanego IPA z browaru No 8 Wired – raj dla podniebienia!

The Third Eye, polecam smakoszom piwa! Graffiti przedstawia jaszczurkę Tuatara, od której nazwę bierze browar

W czwartek dzień był dość pochmurny, a także wietrzny, ale nie powstrzymało to nas przed zaplanowaną wizytą w miasteczku Petone. Celem była plaża, muzeum osadników oraz … sklepy z przecenionym sprzętem górskim. Zaczęliśmy od tego ostatniego tematu, i zakupy w Kathmandu oraz Macpac okazały się bardzo udane. Kupiłem sporo sprzętu górskiego, głównie ciepłe techniczne bluzy, skarpetki oraz baselayer. Po udanych zakupach i naleśnikach we francuskiej knajpie, którą Sarah pamięta z dzieciństwa, udaliśmy się na plażę. Wiało mocno i unoszony z wiatrem piasek dawał się we znaki. Jednakże, warunki takie wynagradzają przeżyciami które łatwo przegapić siedząc w domu. Grupy rybitw ustawiały się na plaży pod wiatr i musiały tylko odrobinę otworzyć skrzydła żeby poszybować w niebo, startując bardzo szybko, niczym jak rakiety. Ostrygojady przebierały plażę w poszukiwaniu obiadu. Drewniane molo przypominało mi nieco Gdynię, lub Hel. Spore fale rozbijały się o jego filary.

Miasteczko Petone zostało wybrane przez Kompanię Nowozelandzką (firmę organizującą emigrację i statki przyworzące europejskich osadników do Nowej Zelandii w latach 1837-1858) jako pierwsze miejsce lądowań w obszarze zatoki Wellington Harbour. Miejsce w którym założono wioskę, mimo pomocy lokalnych Maori, było fatalnie wybrane. W pierwszych trzech miesiącach osadnicy którym firma sprzedała ideał raju po drugiej stromie świata, musieli przeżyć dwie powodzie, pożar który strawił prawie wszystkie chatki, a także trzęsienie ziemi! Trzęsienie ziemi spowodowało podmoknięcie terenu, który zamienił się w bagno. Podjęta została decyzja o przeniesieniu się na drugą stronę zatoki, do miejsca gdzie dzisiaj znajduje się miasto Wellington. Wszystko to było możliwe dzięki współpracy lokalnych Māori, którzy w zamian liczyli na ochronę marynarki brytyjskiej, handel z europejczykami i związany z tym wzrost znaczenia swojego plemienia w świecie Māori. Muzeum, które odwiedziliśmy w Petone, przedstawia tą bardzo ciekawą historię pierwszych europejskich osadników, dokumentuje ich trudy i nieszczęścia jakie ich spotkały, i opowiada o ich relacjach z maoryskimi współlokatorami.

Model jednego ze statków Kompanii Nowozelandzkiej

Druga część muzeum przedstawia późniejszą historię miasteczka, które w drugiej części XX wieku przeżywało boom dzięki rozwojowi przemysłu i budowie wielu fabryk. Dzisiaj przemysł z kolei też już stąd zniknął (przeniósł się do Chin, Indii i Wietnamu), a okolica jest głównie popularna dzięki fajnym restauracjom, plaży, sklepom, turystyce, a także dzięki bliskości stolicy do której można się dostać pociągiem w 20 minut.

W piątek przyszedł czas na pakowanie i ostatnie zakupy, a także podsumowania, ostatni przed wyjazdem obiad w domu u rodziców Sary, a także odwiedziny kilku sąsiadów i przyjaciół rodziny których wcześniej poznałem (sami świetni ludzie!). Zaczęło się robić troszeczkę smutno i nostalgicznie. Już na zapas tęskniłem, ale było z tym sobie łatwo poradzić – ponieważ wiem że na pewno tu wrócę – i wtedy prawdopodobnie wznowię ten blog. 🙂

Jedno z pożegnalnych zdjęć na molo w Petone. W nowej bluzie nowozelandzkiej marki Kathmandu 🙂

W sobotę samolot relacji Wellington – Melbourne zabrał nas o 15:50 z Nowej Zelandii, z tego magicznego kraju, w kierunku drugiej strony świata. Do Szkocji dotarliśmy 33 godziny poźniej, około 11:00 czasu GMT w niedzielę. Podróż nie była zbyt ciężka, nawet mieliśmy cały cztero-siedzeniowy rząd dla siebie z Dubaju do Glasgow. Nie chcę jednak kończyć na locie. Zakończę wspomnieniem ostatnich chwil spędzonych w Nowej Zelandii. Świetny lunch w Maranui Cafe w pobliżu lotniska, to chyba będzie nasza nowa tradycja. Ostatnie dotknięcie morza, i poświęcenie mojego kamienia pounamu, zapadło mi w pamięć. Zdjęcia na lotnisku przy typowo nowozelandzkich dekoracjach – Gandalf na gryfie Gwaihir, oraz smok Smaug, były zabawną ostatnią chwilą. Oczywiście, pożegnanie w stylu kiwi. Nie mówię że Władca Pierścieni to najlepsza rzecz pochodząca z tego pięknego kraju, ale bardzo fajnie że nowozelandzczycy doceniają swoje produkty, piękno swojego kraju i są tym kim są – niewątpliwie wrócę tu, i to prawdopodobnie niedługo!

Wszystkim czytelnikom mojego bloga bardzo serdecznie dziękuję! Pisanie sprawia mi masę radości i chętnie podejmę się podobnej misji w trakcie następnej ciekawej wyprawy. Nie wypisujcie się proszę, jeśli nie chcecie przegapić relacji z następnej podróży. 🙂

Dzięki i do usłyszenia!

Przemek

Zachodnie wybrzeże

Późnym popołudniem we wtorek zjechaliśmy z przełęczy Arthur’s Pass na zachodnie wybrzeże, do Greymouth. Przyroda po tej stronie gór jest całkiem inna, wilgotność jest dużo większa, deszcz pada o wiele częściej, a żółty kolor ustępuje miejsca zielonemu.

Każde wzgórze jest pokryte gęstym buszem, a z gór spływają liczne rzeki. U ujść tych rzek założono tu miasta, między innymi Greymouth, Hokitika i Westport. Wybrzeże jest pozbawione naturalnych portów, więc inżynierowie brytyjscy w latach 1860-1870 zbudowali falochrony przedłużające ujścia rzek oraz pogłębili naturalne koryta, umożliwiając budowę portów wzdłuż rzeki. Wejście do tych portów z morza było, i do dzisiaj jest, bardzo trudne – wielu ludzi straciło w ten sposób życie. Niespokojne morze rozbiło tutaj wiele statków, spychając je na falochron. Zanim kapitanowie statków nauczyli się jak wpłynąć do tych portów, stracono wiele statków w krótkim czasie. Tylko w 1866 roku, w Hokitika rozbiło się 19 statków, a we wszystkich trzech zachodnich portach w sumie 28 statków w ciągu jednego roku. Nie każdy wrak przyniósł ofiary, ale każdy oznaczał straty finansowe i czasami głód.

Pomnik ku pamięci ludzi którzy utonęli u wejścia po portu w Greymouth

Ciekawym aspektem tej części kraju jest zwłaszcza jego historia, poza pięknem natury. Powodem dla którego aż tyle statków w roku 1866 przechodziło przez te porty jest złoto. Między 1866 rokiem, a 1869 miała tu miejsce gorączka złota. W rzekach spływających z gór znaleziono dużo tego drogocennego kruszcu. Z początku wystarczyło przebierać kamienie na dnie rzek żeby znaleźć złoto, później otwarto kopalnie. Mniej więcej w tym samym czasie gdy złoto stało się trudniej dostępne, odkryto z kolei duże zasoby węgla w okolicy Westport. W ciągu pierwszej wojny światowej, kopalnie wokół Westport zapewniały Entente pewny dostęp do węgla.

Sztuka uliczna w Westport przedstawiająca scenę z historii regionu

Większość tego ciężkiego przemysłu dzisiaj już nie istnieje w tej okolicy, ale obecne są liczne jego ślady. Niektóre miejscowości tutaj, jak np. Charleston, miały 12000 mieszkańców pod koniec lat 1860-tych, a dzisiaj mają mniej niż 200 mieszkańców. Region też był jednym z ostatnich skolonizowanych przez Māori, ale jednym z pierwszych centrów napływu ludności z Europy, głównie ze względu na złoto i węgiel.

Māori nie widzieli wartości w złocie i węglu, ale z kolei, od setek lat cenili ten region za coś innego – nowozelandzki jadeit, pounamu w języku Māori. Wiele tych drogocennych i pięknych kamieni można znaleźć w rzekach spływających z gór – jednakże zgodnie z prawem wszystkie pounamu znalezione w górach i w rzekach należą do plemień Māori. Od setek lat biżuteria i inne rekwizyty wyrzeźbione z pounamu były symbolem statusu wśród Māori. Jednakże jeśli ma się szczęście, można też znaleźć pounamu na plaży, i wtedy można je ze sobą zabrać bez urażania tradycji. Pounamu oddane przez rzekę morzu i zwrócone przez morze na plażę nie jest uważane za własność plemienia. Dzisiaj, na zachodnim wybrzeżu znajduje się wiele szkół i warsztatów jubilerskich specjalizujących się w wyrobach z pounamu. Sarah zrobiła mi wspaniały prezent i po drodze do Greymouth kupiła mi naszyjnik z pounamu, który poświęciliśmy w morzu, zgodnie z tradycją Māori.

Obiad zjedliśmy na plaży na północ od Greymouth i był to nowozelandzki klasyk: ryba i frytki zawinięte w gazetę. Spore fale robiły dużo hałasu, a mewy chciały się dostać do naszych frytek. Plaża była kamienista, więc spędziliśmy trochę czasu szukając ładnych kamieni. Pounamu nie udało się znaleźć, ale trafiliśmy na agat i kilka innych ciekawych okazów.

Po obiedzie odwiedziliśmy słynny falochron w Greymouth, na którym również znajduje się pomnik ku pamięci osób które utonęły w trakcie prób wejścia do portu. Mieliśmy szczęście również zobaczyć dużą fokę wychodzącą z morza na jeden z dużych kamieni falochronu. Ciężkie zadanie dla foki, udało się jej za piątym razem. 🙂 W pobliżu dwóch facetów łowiło ryby, co kilka minut wyciągali coś dużego z morza i od razu przygotowywali mięso. Wizyta na falochronie była pięknym ponownym przywitaniem z morzem, po spędzeniu kilku dni w górach i głębi lądu.

Nasza kwatera w Greymouth miała fajny widok na morze, więc mogliśmy się cieszyć zachodem Słońca grając w Euchre. Jedną ze wspaniałych cech Nowej Zelandii jest to że nigdy nie jesteś daleko od morza i gór. We wtorek rano zdobyliśmy alpejski szczyt (poprzedni post), popołudniu jedliśmy rybę na plaży, a wieczorem oglądali zachód Słońca nad morzem.

Zachód Słońca nad morzem Tasmana (widok z tarasu naszej kwatery w Greymouth)

W środę wcześnie rano ponownie spakowaliśmy bagaże i ruszyliśmy na północ wzdłuż zachodniego wybrzeża. Pierwszym przystankiem tego dnia było piękne Punakaiki, w parku narodowym Paparoa. Znajduje się tu fenomen naturalny, klify nad morzem zbudowane są ze skał złożonych z cienkich warstw.

Wygląd klifów przywodzi na myśl stosy amerykańskich naleśników, stąd ich potoczna nazwa „pancake rocks”. Te miękkie skały są ciągle rzeźbione przez wiatr i morze, i przez lata nabrały fantastycznych kształtów.

Miejscami w skały otworzyły się szyby i dziury przez które wystrzeliwuje w powietrze woda, gdy morze jest niespokojne (tak zwane „blowholes”). Fale wciskają się między skały, a woda pod ciśnieniem tryska przez te naturalne szyby, powodując fenomen podobny do gejzerów.

W dodatku do piękna skał Punakaiki, mieliśmy też okazję zobaczyć dużą grupę delfinów przepływających 50-100 m od brzegu. Wyraźnie było widać delfiny wyskakujące z wody, surfujące na falach, czasami naraz po 2-3 delfiny w powietrzu. Wspaniały moment i podobno nie tak rzadki – morze obok Punakaiki jest bogate w pożywienie dla delfinów.

Zadowoleni po oglądaniu delfinów w Punakaiki 🙂

Następnym szybkim przystankiem był.. cmentarz w Charleston! Pomyśleliśmy że odwiedzenie cmentarza w miejscowości która kiedyś była małą metropolią a dziś jest opuszczona, jest dobrym pomysłem. Na cmentarzu było kilka ciekawych nagrobków. Znalazłem cztery groby młodych ludzi, przybyłych głównie ze Szkocji i Anglii, którzy zmarli w wypadkach związanych z wydobywaniem złota. Sama miejscowość wygląda na malutką, przejechaliśmy przez nią w 15 sekund. Trudno uwierzyć że kiedyś było tu 94 hoteli, a miasto było nawet w pewnym momencie zasugerowane jako stolica Nowej Zelandii!

Jeden z grobów w Charleston. Najnowszy nagrobek tutaj był z lat 1930. Niech spoczywają w pokoju

Dłuższym przystankiem po cmentarzu w Charleston był Westport. Jako druga największa miejscowość na zachodnim wybrzeżu po Greymouth, Westport jest dzisiaj ważnym ośrodkiem. Odwiedziliśmy tutaj kawiarnię w centrum, a także falochron obok portu. Port tutaj jest obecnie najbezpieczniejszy i największy na zachodnim wybrzeżu. Byliśmy też w dzielnicy w której wychowała się babcia Sary, od strony Jill, Sary Mamy. Babcia Sary mieszkała tu do jej dwunastego roku życia. Jej rodzice przybyli tutaj z Lyttleton, gdzie rodzina mieszkała wcześniej. Gdy Babcia Sary miała 12 lat, przenieśli się w okolice Wellington.

Westport, koncert muzyki country. Publiczność: 7 osób. Grali fajnie 🙂

Po opuszczeniu Westport zostawiliśmy klimatyczne zachodnie wybrzeże za plecami i przez 200 km gór i buszu przejechaliśmy do regionu Nelson, nad zatokę Tasmana. Ten piękny region będzie naszym domem na następne cztery dni. Jest tutaj zupełnie inny klimat niż na zachodnim wybrzeżu lub w Wellington, o wiele cieplej i często piękna pogoda. Region słynie z produkcji piwa i wina, więc jestem pewien że nudzić się nie będziemy. 🙂

Do usłyszenia niedługo i jak zwykle dzięki za uwagę! Komentarze są zawsze mile widziane, więc jeśli chcesz zostawić komentarz, proszę użyj formularza pod postem. 🙂

Przemek

Jezioro Waikaremoana, Te Urewera

Te Urewera i jezioro Waikaremoana to jedne z najbardziej niedostępnych miejsc na wyspie północnej Nowej Zelandii. Już sama podróż nad jezioro samochodem była przygodą. Jadąc na południe z Rotorua, musieliśmy przejechać 70 km drugą szutrową, ale po przejechaniu zaledwie trzech kilometrów w 30-stopniowym upale, samochód nagle zgasł i włączyła nam się awaryjna kontrolka od silnika.

Trochę strachu się najedliśmy, ale wierny wóz na szczęście odpalił z powrotem i pomyślnie przejechaliśmy następne 67 km szutru przez busz do naszego pola namiotowego nad jeziorem Waikaremoana. Po dojechaniu na miejsce samochód wyglądał paskudnie, a my potrzebowaliśmy piwo i dobrą kolację na odstresowanie 🙂

Po drodze widzieliśmy piękny wodospad Mokau, oraz mieliśmy pierwszy kontakt z Te Urewera i mieszkańcami regionu – głównie Māori z plemienia Tūhoe.

Wioski po drodze były bardzo małe, największa Ruatahuna (stolica regionu i jedyna stacja benzynowa po drodze z północy). Gęstość zaludnienia jest bardzo niska, a ten duży teren przecina tylko jedna droga (szutrowa stanowa 38, którą jechaliśmy). Co ciekawe, teren ten był parkiem narodowym od roku 1954 do roku 2014, ale teraz ma inny status. W świetle prawa Te Urewera uznawana jest za osobę, i posiada samą siebie. Ten status został ustalony po wielu konsultacjach z plemieniem Tūhoe, dla którego Te Urewera to zarówno dom rodzinny jak i „matka natura”.

Pole namiotowe nad jeziorem Waikaremoana było bardzo dobrze wyposażone i pięknie położone, polecam gorąco.

Widok z namiotu, Lake Waikeremoana Holiday Park

My zatrzymaliśmy się na nim głównie temu że znajduje się zaraz obok biura turystycznego plemienia Tūhoe, które organizuje transporty i rezerwację schronisk na trasie wokół jeziora Waikaremoana. Naszym planem na następne 3 dni było zrobić tą 48 km trasę i w niedzielę wrócić do Wellington. Po zameldowaniu się na polu namiotowym w czwartek, załatwiliśmy wszystkie formalności związane z zostawieniem samochodu, transportem na start trasy w piątek i odbiorem z końca trasy w niedzielę, a także potwierdziliśmy rezerwację schronisk. Dodatkowo, ze względu na uszkodzenie mostu w trakcie zimowego sztormu w sierpniu, kilku-kilometrowy odcinek jest zamknięty, więc musieliśmy zorganizować transport łodzią wokół zamkniętego odcinka w sobotę popołudniu.

Co bardzo fajne, cały ten transport był darmowy, wliczając łódź motorową, co mnie trochę zdziwiło. Mieliśmy okazję porozmawiać z osobą z biura Tūhoe (Tina) na temat prowadzenia logistyki dla turystów i utrzymywania trasy oraz innych atrakcji wokół jeziora. Od kiedy park narodowy przestał istnieć, plemię jest odpowiedzialne za większość rzeczy tutaj, a rząd NZ tylko pomaga. Uważam że Tūhoe z wielką pasją starają się dzielić swoją ziemią i kulturą, ale muszą się prawdopodobnie nieco podszkolić w efektywnym zarządzaniu samej trasy wokół jeziora, która w kilku miejscach była zaniedbana. Z drugiej strony Tina mówiła o tym że to nie ziemia, ale ludzie muszą być zarządzani (chodzi np. o kampanię przeciw śmieceniu) – co jest świetne, ale też martwiące, ponieważ ta piękna trasa przez busz wymaga pracy nad utrzymaniem ścieżki w dobrym stanie. Mam nadzieję że pójdzie Tūhoe dobrze utrzymywanie tego miejsca w taki sposób, żeby turyści szukający kontaktu z przyrodą mogli tu przyjechać i się nim cieszyć. Jest to piękne miejsce i warto je udostępnić wszystkim. W trakcie trasy dowiedzieliśmy się od strażników w schroniskach o wielu kursach które robią, np. kontrolowanie szkodliwych gatunków, więc mam nadzieję że dadzą sobie radę.

Kończąc polityczne dywagacje, a wracając do opisu pięknych trzech dni spędzonych na trasie wokół jeziora Waikaremoana. Po wczesnej pobudce w piątek i nakarmieniu rodziny kaczek, które nam towarzyszyły przy śniadaniu, stawiliśmy się o 8:30 w umówionym miejscu i jeepem zostaliśmy wywiezieni na początek trasy, do Onepoto.

Nasz pierwszy dzień prowadził najpierw stromo do góry przez busz, a później granią przez najwyższy punkt trasy – szczyt Panekire o wysokości 1185 m. Widoki zapierały dech w piersiach. Jezioro wygląda jak wielki kleks, lub amoeba, z wieloma ramionami, wszędzie otoczone przez busz.

Ma się uczucie bycia w środku niedostępnej dżungli. Pogoda była wyśmienita i każdy moment, kiedy otwierały się widoki, wydawał się idealnym momentem na postój.

Wyżej na grani, piękne miejsce na drugie śniadanie

Głównie szliśmy przez busz, który tutaj na wysokości był znacznie inny niż później niżej na poziomie jeziora (które jest na wysokości ok. 580 m). Widzieliśmy wiele ptaków występujących tylko w Nowej Zelandii – Tui, Rifleman, Kereru, Tomtit.

Popołudniu zeszliśmy z grani do schroniska Waiapaoa na brzegu jeziora, gdzie zatrzymaliśmy się na noc. Schronisko, a raczej chatka w buszu, nie jest wyposażone w prysznice, więc w ramach kąpieli wskoczyłem do jeziora. Byłem otoczony dziesiątkami czarnych łabędzi, które tutaj nie występują naturalnie, więc są traktowane jako szkodniki. Klimat im jednak pasuje i rozmnażają się bardzo szybko – widzieliśmy dużo młodych łabędzi. Strażnicy parku będą musieli niestety trochę tych łabędzi usunąć żeby ochronić inne gatunki. Ugotowaliśmy pyszne jedzenie na kuchence JetBoil i wcześnie poszliśmy spać. W chatce było też 11 kobiet z jednej grupy, ale na szczęście udało nam się wyspać!

Zanim ruszyliśmy w drugi dzień, udało nam się również porozmawiać ze strażnikiem chatki. Māori z plemienia Tūhoe, nazywający siebie Bubbles, podzielił się z nami legendami związanymi z jeziorem i opowiedział trochę o sobie. Na jeziorze w konkretnych miejscach żyją tak zwane tāniwha, złe duchy. Nazwa Tūhoe znaczy „ludzie mgły”, ze względu na częstą mgłę nad jeziorem. Rozmawialiśmy też o legendzie stworzenia świata wg Māori, która wymagałaby osobnego wpisu żeby jej oddać szacunek. Co najważniejsze, Bubbles był bardzo gościnny i chętnie opowiadał, a co bardzo ciekawe, wrócił mieszkać, żyć i pracować w Te Urewera niedawno, po wielu latach spędzonych w Wellington. Czasami ma się dość miasta i zgiełku, i dobrze jest wrócić do swoich korzeni. Rozmawianie z ludźmi z plemienia Tūhoe było dla mnie jednym z najlepszych przeżyć w trakcie naszej wyprawy.

Drugi dzień wypełniony był pięknymi chwilami. Niedługo po wznowieniu marszu postanowiliśmy pójść nieco w bok (godzinę tam i z powrotem) żeby zobaczyć wodospady Korokoro.

Wycieczka w bok była strzałem w dziesiątkę. Nie tylko wodospady były piękne (niemal jak z filmu Księga Dżungli), ale po drodze musieliśmy przejść przez duży strumień po skałach trzymając się liny niczym Indiana Jones.

Dalej trasa prowadziła brzegami jeziora, przez busz o nieco innej konsystencji niż dzień wcześniej na grani.

Busz na poziomie jeziora, drugi dzień marszu

Udało nam się zobaczyć rzadkiego nowozelandzkiego rudzika północnego (NZ North Island Robin), a także sporo dojrzałych srebrnych paproci (symbol NZ) oraz koru (rozwijające się liście paproci).

Koru. Z czasem zmieni się w liść paproci

Odcinek który był zamknięty ominęliśmy motorówką. Cudownie było być również w łodzi na jeziorze, i zobaczyć wszystko z innej perspektywy. Nogi też już nas bolały i byliśmy zmęczeni 30° upałem, więc motorówka była mile widziana.

Motorówką dotarliśmy do chatki Waiharuru, najnowszej ze wszystkich na trasie.

Niedawno oddane do użytku schronisko Waiharuru

Stamtąd mieliśmy jeszcze dwie godziny marszu we wtorek. Trasa często prowadziła po wiszących mostach, co było dodatkową atrakcją.

Na noc zatrzymaliśmy się w chatce Whananui. Byliśmy w niej sami, więc było dość klimatycznie. Tylko we dwoje, w buszu, myśląc o złych duchach Tāniwha żyjących w jeziorze, myśleliśmy że zasypianie zajmie chwilę, ale byliśmy zbyt zmęczeni żeby się czymkolwiek przejmować.

Trzeciego dnia w niedzielę dokończyliśmy trasę wokół jeziora Waikaremoana, równocześnie zaliczając pierwszą z tak zwanych „wielkich tras Nowej Zelandii”. Pogoda się nieco zmieniła, więc mogliśmy też doświadczyć słynnej tutejszej mgły.

W ostatni dzień jezioro wyglądało inaczej, ale również pięknie

O 10:00 zostawiliśmy odebrani jeepem z końca trasy.

Samochód odpalił i na szczęście dał przejechać następne prawie 500 km. Droga z powrotem do Wellington była długa, ale też pełna fajnych widoków. Zebraliśmy kilka pomysłów na wycieczki w przyszłości, zwłaszcza Napier i winiarnie wokół Hastings. Pięknie wyglądały też góry pasma Ruahine.

Po drodze do Wellington. W oddali pasmo górskie Ruahine

W poniedziałek mieliśmy jeden dzień przerwy i przygotowań do wyjazdu na wyspę południową. Wieczorem udaliśmy się do Plimmerton, które musi być jednym z najlepszych miejsc na oglądanie zachodów Słońca w okolicy Wellington. Zawieźliśmy też samochód do mechanika. 🙂

Zachód Słońca nad wyspą Mana, zdjęcie zrobione z Plimmerton

Od wtorku czeka nas 12 dni podróżowania po wyspie południowej, więc zachęcam do dalszego czytania!

Przemek

Park Narodowy Tongariro

We wtorek rano spakowaliśmy bagaże i ruszyliśmy w drogę na wschód w kierunku Rotorua. Zanim jednak opuściliśmy Taumarunui, zatrzymaliśmy się przy lokalnym Wharenui, domu spotkań lokalnego plemienia Māori.

Wharenui służy jako miejsce gdzie Māori spotykają się ze swoimi przodkami, jak również rodziną i pobratymcami. Budynek jest na terenie Marae, który zwykle jest kompleksem budynków i innych symboli plemienia, pełniących funkcje sakralne, społeczne i niekiedy również polityczne. Konstrukcja Wharenui reprezentuje świętego przodka plemienia, przód to twarz i ramiona, a belki wewnątrz równolegle do „ramion” to żebra. Wchodząc do Wharenui wchodzi się wewnątrz historii i „ciała” swoich przodków.

Turyści i goście odwiedzający te miejsca powinni wykazywać szacunek na terenie Marae, podobnie do bycia w kościele.

Po drodze do Rotorua, mieliśmy w planach odwiedzenie Parku Narodowego Tongariro. Centrum turystyczne parku znajduje się w wiosce Whakapapa, na wysokości ok. 1000 m. W centrum turystycznym znajduje się małe muzeum poświęcone geologii, naturze i historii trzech wulkanów, które się tu znajdują: Ruapehu, Ngaruhoe i Tongariro.

W muzeum w parku Tongariro, wewnątrz modelu Wharenui. Każde plemię Māori ma swój wzór

Ruapehu jest bardzo aktywny – miały miejsce trzy erupcje od 1995 roku. W centrum turystycznym są mapy pokazujące którędy lawa i tak zwane „lahary” (olbrzymie strumienie błota) by płynęły w przypadku erupcji, i jak się należy ewakuować.

Ruapehu z północy, zdjęcie zrobione później na trasie

Dowiedziałem się również wiele o olbrzymiej erupcji wulkanu Taupō, którego gigantyczny krater obecnie wypełnia największe i najgłębsze jezioro w Nowej Zelandii. Skutki tej erupcji w II wieku naszej ery, były widoczne w Chinach i odczuwalne w Europie, a teren na wschód został pokryty warstwą popiołu gruba na kilka metrów.

Jezioro Taupō wypełnia wielki krater nieczynnego wulkanu

Nie mieliśmy niestety czasu żeby wspiąć się na jeden z tych wulkanów. Na Tongariro można wyjść bardzo popularną trasą (słynne Tongariro Crossing), i można też wyjść trasą turystyczną do jeziora w kraterze Ruapehu, ale Ngaruhoe jest tylko dostępny dla alpinistów. Zamiast zdobywać szczyty, udaliśmy się na 2-godzinny spacer do wodospadów Taranaki.

Pogoda była kiepska gdy zaczynaliśmy, ale później się wypogodziło. Wodospady były bardzo malownicze, skarłowaciały las inny niż busz na niższych wysokościach, a widoki na Ruapehu w drugiej części trasy, wyśmienite.

Kwiat drzewa Manuka. To nektar tych kwiatów pozwala nowozelandzkim pszczołom na produkcję pysznego miodu Manuka

Widzieliśmy doliny usiane świeżymi skałami zbudowanymi z zastygłej magmy podczas trzech erupcji w ostatnich 23 latach. Wulkaniczny klimat tego parku narodowego jest bardzo warty uwagi.

Dolina wypełniona świeżymi skałami wulkanicznymi

Z ciekawostek dla fanów Władcy Pierścieni, na Tongariro i Ngaruhoe kręcono sceny w Mordorze. Tongariro w filmie reprezentuje Plains of Gorgoroth, a Ngaruhoe służyło za Mount Doom (Góra Przeznaczenia).

Po drodze do Rotorua, mieliśmy jeszcze dwa świetne przystanki we wtorek. Drogą stanową numer 1 przejechaliśmy wzdłuż jeziora Taupō (czyli defacto po obrzeżach krateru starożytnego nieczynnego wulkanu) i zatrzymaliśmy się w kilku miejscach żeby podziwiać piękne widoki. Māori mówią że Taupo to wewnętrzne morze, co nawet ma odzwierciedlenie w nazwie Taupōmoana której używają („moana” znaczy morze w języku Māori).

Ostatnią atrakcją przed dotarciem do Rotorua były niesamowite Huka Falls. Pierwszy europejczyk który je zobaczył (pułkownik brytyjskiej armii imperialnej), skomentował że w przyszłości będą one celem turystycznym, ze względu na swoje gwałtowne piękno. Nie mylił się.

Olbrzymie ilości wody rzeką Waikato wypływają z jeziora Taupō i kilkoma kaskadami zakończonymi 7 metrowym wodospadem, pędzą w dół kanionu.

Siła rzeki Waikato jest wykorzystywana do produkcji czystej energii – sieć elektrowni wodnych w dół rzeki od wodospadów Huka produkuje olbrzymie ilości energii. Wszystkie elektrownie będące częścią systemu Waikato produkują aż 15% zapotrzebowania na energię kraju.

Wieczorem we wtorek dotarliśmy do Rotorua, gdzie się spotkamy z moimi przyjaciółmi, których poznałem w Glasgow, ale teraz mieszkają z powrotem w Nowej Zelandii. Rotorua jest dużym centrum turystycznym, z dobrych powodów: to Nowozelandzka stolica gorących źródeł i aktywności geotermalnej wszelkiej rodzaju. Następny post będzie o tej niezwykłej okolicy.

Pozdrawiam,

Przemek

Okolice Wellington

Od poniedziałku jesteśmy w miasteczku Tawa, 15 minut samochodem od centrum Wellington i zwiedzamy okolicę. W przerwach, Sara trochę musi popracować zdalnie, więc ja w międzyczasie przeglądam książki wybrane z biblioteki rodziców Sary, ucząc się wiele na temat kultury i historii tego pasjonującego kraju.

Wtorek był słoneczny, więc wybraliśmy się na najbliższą plażę, do Titahi Bay.

Plaża w Titahi Bay

Z Tawa jedzie się 15 minut, na północ od miasta Porirua. Ta piękna zatoka, która otwiera się na morze Tasmana, może poszczycić się fantastyczną plażą. W odróżnieniu od osłoniętych zatok nad którymi są ulokowane miasta Wellington i Porirua, Titahi Bay jest wystawione na wiatry, zwłaszcza zachodni i północny. Mocny wiatr w Nowej Zelandii, zwłaszcza na zachodnim wybrzeżu, zwykle wieje z południa, przynosząc zimne powietrze znad Antarktyki. Dzisiaj jednak wiał ciepły wiatr z północy, który skusił na plażę surferów oraz kitesurferów.

Kitesurfing, w oddali wyspa Mana

Przeszliśmy wzdłuż plaży ciesząc się idyllą małych domków, służących za prywatne magazyny sprzętu do plażowania.

Domki plażowe i mewy

Po drugiej stronie wyszliśmy na klify, z których otworzyły się piękne widoki na zatokę i dalej na północ. Granie cykad wypełniało uszy.

Zachodnie wybrzeże na północ od Porirua

Muszę przyznać że zazdroszczę trochę mojej Sarze wychowania się z miejscu które jest 15 minut od takiej plaży, równocześnie będąc 15 minut od centrum stolicy kraju.

Wracając z plaży, przeszliśmy po nowej ścieżce spacerowej zbudowanej tutaj przez burmistrza Porirua. Ścieżka prowadziła przez typową nadmorską roślinność, a także zawierała maoryskie drewniane rzeźby wielkich odkrywców Nowej Zelandii. Dwóch Maorysów, Kupe i Te Rangihaeata, oraz dwóch ludzi z zachodu: Abel Tasman i Kapitan Cook.

Len, jeden z pierwszych produktów eksportowych Nowej Zelandii

Maoryska rzeźba „po” przedstawiająca Kapitana Cooka

W środę dzień był bardziej pochmurny, więc wybraliśmy się do buszu. 🙂 W Nowej Zelandii na las mówią „busz”, a na piesze wycieczki po lasach czasami mówią „bushwalk”. Pierwszy kontakt z nowozelandzkim buszem zrobił na mnie wspaniałe wrażenie.

Wybraliśmy się do Kaitoke Regional Park, które pochwalić się może nie tylko piękną naturą, ale też jest miejscem które we Władcy Pierścieni służyło za Rivendell. Co ciekawe po drodze do tegoż parku z Tawa, przez Lower i Upper Hutt, widzieliśmy również kamieniołom który służył za Helm’s Deep! Bogactwo miejscówek w okolicy, w których kręcono Władcę Pierścieni, można wytłumaczyć faktem że w Wellington znajduje się główne studio filmowe w którym działał Peter Jackson i jego ekipa.

Wracając do natury, widzieliśmy drzewa Rimu, z których kiedyś budowano większość domów w Nowej Zelandii, a teraz są chronione, Kereru, ptak który wygląda jak tropikalny gołąb, Kowhai, intrygująco wyglądający krzew dający piękne kwiaty (występuje tylko w Nowej Zelandii), oraz Panga, jedna z klasycznych dużych nowozelandzkich paproci.

Bliźniaczy gatunek „silver fern” czyli „srebra paproć” jest symbolem kraju i występuje na wielu koszulkach, w herbach klubów sportowych, instytucji, a nawet kilka lat temu prawie został dodany do flagi narodowej, ale w referendum postanowiono zostać przy obecnej fladze (mi osobiście bardzo podoba się proponowana flaga z paprocią).

W środę był również Waitangi Day, święto narodowe upamiętniające rocznicę podpisania traktatu Waitangi między szefami klanów Maori i reprezentantami brytyjskiej korony w roku 1840. Podział terenu i „sprzedaż” ziem nie była idealnym rozwiązaniem, i nie obyło się bez wojen między tymi dwiema stronami w latach 1860-tych, ale ten moment jest początkiem nowożytnej historii kraju i obecnie jest dniem świętowania przyjaźni i jedności tych i innych grup etnicznych w Nowej Zelandii. W ramach obchodów wybraliśmy się na koncert do Porirua. Muzyka była nowoczesna (gitary, perkusja) ale z rytmicznymi źródłami w tradycyjnej muzyce maoryskiej.

Google również świętowało dzień Waitangi

Maoryskie wzory dekorujące „waka” czyli tradycyjny kajak

Wieczorem się wypogodziło co pozwoliło nam się wybrać na wzgórze Victoria na południe od miasta. Samochodem można wjechać na sam szczyt, po drodze podziwiając przedsiębiorczość mieszkańców tych wysp i ich niewątpliwą umiejętność budowania domów na bardzo stromym terenie! Całe wzgórze jest pokryte domami i przypomina miasteczka na wzgórzach południowej Francji lub północnych Włoch. Widoki ze szczytu są fantastyczne, widać całe Wellington.

Nocny widok na Wellington ze wzgórza Victoria

Wspaniale jest obcować z lokalną przyrodą, kulturą, historią i tradycją. Jutro wybieramy się na dłuższą trasę po okolicznych wzgórzach a w piątek ruszamy na północ. 🙂 Jeśli czekacie na relację z centrum miasta Wellington, proszę o cierpliwość, porządne zwiedzanie centrum i wizytę w słynnym muzeum Te Papa odkładamy na ostatni tydzień.

Jeśli jeszcze nie śledzisz bloga, proszę o zapisanie się. Równocześnie proszę o komentarze i uwagi. Do następnego posta,

Przemek